Journalistieke inspiratie uit China, het kan 🇨🇳

Ernst-Jan Pfauth
Journalistieke inspiratie uit China, het kan 🇨🇳
Door Ernst-Jan Pfauth • Editie #29

Nederlandse freelancers verenigen zich
Het nieuwe collectief De Coöperatie wil de krachten van freelancers bundelen. Zo wil het collectief namens haar leden onderhandelingen voeren met uitgevers over vergoedingen en direct verkopen op Blendle. Slim, want zo zijn freelancers minder makkelijk tegen elkaar uit te spelen. En, heel goed: eventuele winst vloeit terug naar de leden. 

Ik ben wel benieuwd hoe die onderhandelingen gaan wanneer publicaties meer maatwerk vragen dan een woordprijs (lees: digitale media ipv papieren). Bij De Correspondent werken we bijvoorbeeld liever op projectbasis samen met een freelancer dan op basis van één verhaal (omdat we in series en onderzoeken denken, niet in losstaande artikelen). 
Over verenigen gesproken: uitgevers bundelen krachten tegen Facebook
De Duitse uitgeefgigant Axel Springer (van Bild en Blendle) voert al jaren oorlog tegen de dominantie van platforms. Na het aanklagen van Google bouwen ze nu een nieuwsaggregator die moet concurreren met Facebook (Instant Articles). Deze heet Upday en grote namen als The Economist, The Daily Telegraph, Le Figaro en Der Spiegel doen mee. Bovendien wordt Upday standaard meegeleverd op nieuwe telefoons en tablets van Samsung. Je hoeft op je homescreen alleen maar naar rechts te swipen om het nieuws te lezen. 
Het ziet er mooi uit hoor, maar er ontbreekt iets essentieels: je vrienden. Wat Facebook zo goed maakt, is niet zo zeer het snelle laden door Instant Articles. Nee, het is zo goed omdat de nieuwsselectie door je vrienden gemaakt is. Omdat je zelf nieuws kunt delen wat je bijzonder vindt.
Zolang uitgevers als Axel Springer het sociale aspect negeren, hoeft Facebook zich geen zorgen te maken.
Snapchat is expres zo ingewikkeld ontworpen
Zelfs twintigers voelen zich oud door Snapchat. Dat oudere mensen de app niet gebruiken is overigens geen toeval. De app is expres zo ingewikkeld ontworpen, zodat het risico dat ouders hun kinderen voor schut zetten zo klein mogelijk is.
Ook interessant: de megadeals die Snapchat met adverteerders sluit. Zo betaalde Pepsi rond de Superbowl naar schatting 450.000 tot 750.000 dollar per dag voor onderstaande camerafilter. Bereik: 160 miljoen hele vrolijke mensen.
Met de filter gooi je een bak Gatorade (een sportdrank van Pepsi) over jezelf heen.
Met de filter gooi je een bak Gatorade (een sportdrank van Pepsi) over jezelf heen.
Media zijn de macht allang kwijt. Wat komt er voor in de plaats?
Deze gelinkte toespraak van Cambridge professor Emily Bell geeft uitzonderlijk goed de staat van het huidige medialandschap weer.
Facebook, Apple en Google (en ook Snapchat ⬆️) bepalen tegenwoordig wat het grote publiek te zien krijgt. Uitgevers zijn aan hun grillen overgeleverd. Ze worden nog wel gepaaid door de grote platforms, omdat hun ‘content’ een belangrijk wapen is in de strijd tussen de giganten. Maar de relatie met hun publiek raken ze steeds meer kwijt. Natuurlijk, massamedia bereiken via kabel, print en radio nog steeds miljoenen mensen. Maar ze boeten stevig aan populariteit in, zeker bij mensen onder de 50.
Dit vind ik het interessantste citaat:
“What happens to the current class of news publishers is a much less important question than that of what kind of news and information society we want to create and how we can help shape this.”
Het is verleidelijk merk ik om te bedenken hoe The New York Times of de Volkskrant het zal vergaan. Maar het is veel relevanter om je af te vragen hoe wij als maatschappij over tien jaar nog goed en zo zuiver mogelijk geïnformeerd worden.
In China chatten journalisten op grote schaal met lezers
Volgens mediajournalist Felix Salmon van Fusion kun je de relatie met je publiek herstellen door met ze te chatten in programma’s als Facebook Messenger en WhatsApp.
Een collega van Salmon beschrijft hoe dat in China al gebeurt en ‘dat het heel persoonlijk voelt’. Daar hebben in het chatprogramma WeChat (half miljard gebruikers p/d) individuele journalisten samen meer volgers dan de nieuwsmerken waar ze voor werken.
Het chatten met lezers werkt als volgt:
  • De journalist kan één keer per dag een update naar al zijn volgers sturen;
  • Vaak doet hij dat op een vast tijdstip, om een gewoonte van de lezer te worden;
  • Lezers kunnen wanneer ze willen berichtjes sturen naar de journalist, alsof ze met een vriend chatten;
  • De journalist kan zo vaak als hij wil berichtjes naar individuele lezers sturen.
Ik vermoed dat je als journalist een leger aan assistenten nodig hebt om alles te kunnen lezen en beluisteren. Of je moet je er gewoon bij neerleggen dat je meer mist dan je ziet, en dat het vooral draait om het persoonlijke gevoel dat lezers bij je hebben.
Zakensite Quartz is trouwens het eerste westerse medium dat in de voetsporen van Wechat treedt.
Je hoeft het overigens niet zo letterlijk op te vatten als 'chatten’, denk ik. Zo proberen we bij De Correspondent de relatie met onze lezers te onderhouden via discussies onder artikelen (meer daarover - en de schaalbaarheid ervan - bij nieuwejournalistiek.nl).
Mocht je gebruik maken van WeChat (bijvoorbeeld omdat je in China woont), dan ben ik heel benieuwd naar je ervaringen. 
Dat was ’m voor deze week, tot de volgende!
Ernst-Jan Pfauth
Hoe vond je deze editie?
Ernst-Jan Pfauth
Elke zaterdagmorgen stuur ik je De Medianieuwsbrief, met de interessantste artikelen over innovatie in de media.
Gemaakt door Ernst-Jan Pfauth met Revue. Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier. Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Weesperzijde 94, 1091 EK, Amsterdam