Het belangrijkste manifest van 2017, samengevat 👌

Toen Mark Zuckerberg vorige week zijn manifest publiceerde, was ik de hele dag op reis. Daarom nu pas
Ernst-Jan Pfauth
Het belangrijkste manifest van 2017, samengevat 👌
Door Ernst-Jan Pfauth • Editie #75
Toen Mark Zuckerberg vorige week zijn manifest publiceerde, was ik de hele dag op reis. Daarom nu pas een samenvatting van zijn relaas. Niet dat die vertraging erg is. De wereld verbeteren - zoals Zuckerberg zegt te willen - gaat immers niet over één nacht ijs. 

Mark Zuckerberg publiceerde aan het einde van vorige week een artikel van bijna 6.000 woorden, waarin hij vertelt wat de rol van Facebook is in het verbeteren van de wereld. Het is een nieuw mission statement voor de blauwe gigant. Hier vind je het hele stuk. Ik vat het hieronder samen.
De samenvatting
Facebook is een advertentiebedrijf. In het laatste kwartaal van 2016 verdiende het $8.8 miljard, waarvan $7 miljard aan mobiele advertentieverkoop.
Maar dat zou je niet denken als je het manifest van Mark Zuckerberg leest. 
Daarin gaat het niet over hoe hij de advertentieverkoop verder wil stimuleren. In plaats daarvan probeert Zuckerberg deze vraag te beantwoorden: Are we building the world we all want?
Het is een betrokken en concreet stuk, dat in groot contrast staat met hoe Zuckerberg zich hiervoor altijd over Facebook uitliet (‘wij zijn alleen maar een technologiebedrijf en ons treft geen blaam voor de staat van de wereld’).
Hij maakt zich zorgen over die wereld en wil met Facebook vijf grote onderwerpen aanpakken:

  1. Sociale cohesie. Lokale gemeenschappen brokkelen af en daarmee de sociale cohesie. Facebook gelooft dat 'online gemeenschappen’ een goed alternatief vormen. Momenteel zijn 100 miljoen Facebookgebruikers lid van 'betekenisvolle Facebookgroepen’. Denk aan: groepen voor mensen met dezelfde ziekte, of steungroepen voor vluchtelingen. De interactie van gebruikers met zulke 'betekenisvolle groepen’ moet een belangrijke metric bij Facebook worden.

  2. Veiligheid. Hier wordt het een beetje ongemakkelijk: Zuckerberg gelooft dat Artificial Intelligence cruciaal is voor onze veiligheid. Bijvoorbeeld door te signaleren wanneer iemand zelfmoord overweegt of radicaliseert. Dan stuurt het systeem een seintje naar een team van reviewers. Nu komt al één derde van de terechte waarschuwingen zo binnen bij Facebook. Er is natuurlijk ook niet echt een alternatief voor AI: je kunt moeilijk een team van mensen alle content op Facebook laten nalopen. 

  3. Informatievoorziening. Zuckerberg zegt dat hij worstelt met fake news, filter bubbles en de versimplificering die inherent is aan sociale media. Hij wil mensen blootstellen aan diversere standpunten en ziet nepnieuws als spam. Ook wil hij zoveel mogelijk mensen online krijgen (noot: tot nu toe probeerde hij dat op monopolistische wijze - zie India). Hij gelooft dat een sterke pers belangrijk is en wil lokale nieuwsbedrijven helpen door nieuwe verdienmodellen te ontwikkelen (dat is vrij vaag nog). 

  4. Actief burgerschap. Bij de laatste Amerikaanse verkiezingen registreerden twee miljoen mensen zich via Facebook als stemmer. Zuckerberg wil nog meer mensen aan het stemmen krijgen en het contact tussen burgers en lokale politici verbeteren. Opmerkelijke observatie: 'We’ve seen the candidate with the largest and most engaged following on Facebook usually wins.’

  5. Facebooks richtlijnen. Zuckerberg geeft fouten rond de Vietnamfoto en politiegeweldvideo toe en zegt dat Facebooks contentrichtlijnen hierop zijn aangepast. Hij zegt ook dat het onmogelijk is om langer wereldwijde richtlijnen aan te houden (in Europa doen ze minder moeilijk over naakt dan in het Midden-Oosten) en kondigt lokale richtlijnen aan. Sterker nog, je kunt binnenkort zelf aangeven of je naakt en geweld verdraagt (of dat Facebook het voor je moet verstoppen).

Conclusie: Zuckerberg onderkent voor het eerst onomstotelijk de enorme verantwoordelijkheid die Facebook wereldwijd heeft.
Wat heeft dit te maken van het omzetten van aandacht in advertentiedollars?
Op het eerste gezicht lijkt het alsof deze brief niet strookt met het verdienmodel van Facebook.
Totdat je bedenkt dat het vertrouwen in Facebook lijkt af te nemen. Facebook = fake news en privacyschending, zo lijkt het in het publieke debat. 
Terwijl Facebook in zijn laatste jaarverslag aangaf dat het voor de gebruikersgroei cruciaal is dat het merk als ‘betrouwbaar’ wordt gezien (pagina 8).
Dan is het niet zo gek dat Zuckerberg zich de laatste maanden aan zijn 82 miljoen volgers presenteert als een geëngageerde CEO. Daarom reist hij met zijn omvangrijke PR-team door alle Amerikaanse staten. En daarom schrijft hij zulke betrokken brieven. Zodat we hem en zijn bedrijf (weer) gaan vertrouwen.
Zuckerberg komt oprecht op me over. Maar dit manifest dient zijn commerciële doel dus ook.
Interessante kritiek op het manifest
Als een van de machtigste mensen op aarde een manifest schrijft, kun je steekhoudende kritiek verwachten:

  • Zuckerbergs hele betoog draait om het bevorderen van communities. Alsof ze inherent zijn aan goedheid. Maar, schrijft Nicholas Carr, ze kunnen ook tot slechte dingen leiden.
  • Ben Thompson van Stratechery is doodsbenauwd dat Facebook nu vanuit het HQ voor politieke doeleinden gebruikt wordt.
  • Zuckerberg zegt de pers te willen helpen, maar zegt niet duidelijk genoeg hoe. Sterker nog, als je naar de aangekondigde veranderingen kijkt, gaat de pers juist nog meer onder Facebook lijden. Vinden ze bij The Atlantic.
Verder nog:
Zowel de NOS als NRC Handelsblad experimenteren met een chatbot in Facebook Messenger. Allebei sturen ze je op vaste momenten updates en kun je als gebruiker om meer informatie vragen.
Goed initiatief! Helaas hebben ze allebei ook een groot mankement: je moet doorklikken om een stuk te lezen. Om die reden stopte ik met het gebruiken van beide bots. 
Een bot die ik nu al bijna een jaar lees, is die van Quartz. Daar is doorklikken niet nodig, want journalisten praten me in korte updates bij. Dat geeft me het gevoel dat ik helemaal ‘bij’ ben, alsof een vriend me bijpraat.
Bovendien spreekt Quartz je op een gevatte en menselijke manier toe. Bij NRC en NOS lijkt de toon daarentegen op die van een, jawel, robot.
www.svdj.nl  •  Deel
Yes, weer een nieuwe bundel! 
Met het Bol.com Kobo Plus-abonnement kun je onbeperkt ebooks lezen voor een tientje per maand. Dat is minder geld dan de meeste Nederlandse ebooks per stuk kosten. 
NRC schrijft: “Bol.com verdeelt de totale inkomsten uit abonnementen over de deelnemende uitgeverijen naar rato van de gelezen boeken – een boek geldt als gelezen als een lezer tot 20 procent is gekomen. De uitgeverijen verdelen hun deel dan weer naar rato over de gelezen auteurs.”
Hier gaat natuurlijk geen uitgeverij van overleven. Ik denk dat ze toch meedoen, omdat ze verwachten er illegale ebookdownloads mee te kunnen tegengaan. 
Vooralsnog maken ebooks 7 procent van de Nederlandse boekenmarkt uit. Maar als lezers minder papieren boeken kopen door dit aanbod, snijden uitgeverijen zichzelf in de vingers met deze service. Voor hetzelfde geld als deze bundel koopt een consument ongeveer 6 papieren boeken per jaar. 
Vandaar dat een groot aantal uitgevers niet de bestsellers in deze bundel aanbiedt? Wat ook vast meespeelt: gelezen boeken in de Kobo-app tellen niet mee voor de Bestseller60 - waar boekhandelaren hun inkoop op baseren.
Het gezamenlijke doel van Bol.com en Kobo is trouwens duidelijk: beter wapenen tegen Amazon.
www.bol.com  •  Deel
Dat was ’m voor deze week. Dank aan Maurits Martijn en Milou Klein Lankhorst voor de artikeltips.
Dank aan jou voor het meelezen.
Volgen kan doordeweeks ook via Twitter (@mnieuwsbrief), Facebook en Telegram (@medianieuwsbrief).
Met een hartelijke groet,
Ernst-Jan Pfauth
PS. Als je er niet in investeert, blijft de kennis van je lezers inderdaad ’rotzooi’.
PPS. Scorsese en De Niro gaan weer samen een film kijken. Kleine kans alleen dat je die in de bios gaat zien.
Hoe vond je deze editie?
Ernst-Jan Pfauth
Elke zaterdagmorgen stuur ik je De Medianieuwsbrief, met de interessantste artikelen over innovatie in de media.
Gemaakt door Ernst-Jan Pfauth met Revue. Als deze nieuwsbrief doorgestuurd is en je wilt je aanmelden, klik dan hier. Als je deze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, dan kun je je hier afmelden.
Weesperzijde 94, 1091 EK, Amsterdam